برفک دهان (عفونت قارچی کاندیدیازیس): علت، علائم، درمان و پیشگیری

1
به این مطلب نمره دهید

برفک دهان- که به نام كانديدياز دهان نیز معروف است بیماری‌ای است که در آن قارچ کاندیدا آلبیکانس روی سطح زبان جمع می‌شود. کاندیدا آلبیکانس ارگانیسمی در دهان است، اما گاهی این ارگانیسم بیش از حد رشد کرده و باعث ایجاد علائمی می‌شود. برفک دهان باعث ایجاد زخم‌های سفید یا کرمی در روی دهان یا داخل گونه‌ها می‌شود. گاهی برفک‌ دهان به سقف دهان، لثه‌ها، لوزه‌ها یا انتهای گلو نیز گسترش می‌یابند.

رعایت بهداشت دهان، استفاده از دهان شویه و داروهای ضد قارچ می‌تواند به درمان برفک دهان کمک کند.

اگر زخم‌های کوچکی در دهان شما یا کودکتان ایجاد شد، به پزشک مراجعه کنید. برفک معمولا در کودکان سالم و سن بالا، نوجوانان و بزرگسالان ایجاد نمی‌شود بنابراین اگر برفک ایجاد شد، به پزشک مراجعه کنید تا در صورت نیاز و به منظور یافتن علل برفک یا بیماری‌های دیگر ارزیابی‌های لازم را به عمل آورد.

علت برفک دهان


2

به طور کلی، سیستم ایمنی بدن ارگانیسم‌های مضر و مهاجم، مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها، و قارچ‌ها را پس می‌زند و بین میکروب‌های “خوب” و “بد” درون بدن تعادل ایجاد می‌کند. اما گاهی این مکانیسم‌های دفاعی موفقیت آمیز نبوده و در نتیجه تعداد قارچ‌های کاندیدا افزایش یافته و باعث ایجاد برفک دهان می‌شود. کاندیدا آلبیکانس رایج‌ترین نوع قارچ کاندیدا است. عوامل مختلفی همچون ضعف سیستم ایمنی خطر ایجاد برفک دهان را افزایش می‌دهد.

عوامل خطر برفک دهان


33

اگر فرد هر یک از مشکلات زیر را داشته باشد، احتمال ایجاد برفک دهان در او افزایش می‌یابد:

  • ضعف سیستم ایمنی: برفک دهان بیشتر در نوزادان و بزرگسالان سنین بالا که سیستم ایمنی ضعیفی دارند ایجاد می‌شود. برخی از روش‌های درمانی و بیماری‌ها مانند سرطان و درمان آن، پیوند عضو و داروهای مصرفی، و اچ آی وی یا ایدز باعث سرکوب سیستم ایمنی می‌شوند.
  • دیابت: اگر دیابت درمان نشده یا به خوبی کنترل نشود، قند زیادی در بزاق دهان وجود خواهد داشت و این قند باعث رشد باکتری کاندیدا می‌شود.
  • عفونت قارچی واژن: عفونت‌های قارچی واژن در اثر قارچی که باعث برفک می‌شود به وجود می‌آیند. ممکن است این عفونت به دیگر قسمت‌های بدن نیز گسترش یابد.
  • داروها: داروهایی همچون پردنیزون، کورتیکو استروئیدهای استنشاقی یا آنتی بیوتیک‌هایی که تعادل میکروارگانیسم‌های بدن را بر هم می‌زنند نیز خطر ابتلا به برفک دهان را افزایش می‌دهند.
  • دیگر مشکلات و بیماری‌های دهان: استفاده از دندان مصنوعی، مخصوصا برای دندان‌های بالا یا مشکلاتی که باعث خشکی دهان می‌شوند نیز خطر ایجاد برفک دهان را افزایش می‌دهند.
  • عادات دهانی غلط و غیر بهداشتی: کودکانی که نمی‌دانند چگونه به درستی مسواک بزنند در اثر رشد بیش از حد قارچ‌ها به عفونت مبتلا می‌شوند. عادات دهانی غلط و غیر بهداشتی خطر ایجاد برفک در کودکان در حال رشد را افزایش می‌دهد.

نشانه‌های برفک دهان


4

نشانه‌های برفک دهان در کودکان، نوزادان، جوانان و مادران شیرده عبارتند از:

کودکان و بزرگسالان

ممکن است فرد در ابتدا متوجه علائم برفک دهان نشود.علائم و نشانه‌های برفک دهان عبارتند از:

  • وجود زخم‌های سفید یا کرمی روی زبان، داخل گونه‌ها، و گاهی روی سطح زبان، لثه‌ها و لوزه‌ها.
  • وجود زخم‌های کمی برجسته که ظاهری پنیری شکل دارند.
  • قرمزی، سوزش یا درد شدیدی که خوردن و عمل بلع را با مشکل روبرو می‌سازد.
  • خونریزی خفیف در اثر مالش یا خراش زخم‌ها.
  • ترک خوردگی و قرمزی گوشه‌های دهان.
  • احساس پفکی و پرزدار بودن دهان.
  • از دست دادن حس چشایی
  • قرمزی، تحریک پذیری و درد در زیر دندان‌های مصنوعی.

در موارد شدید، مثل افراد مبتلا به سرطان یا دارای ضعف سیستم ایمنی ناشی از ایدز/ اچ آی وی، ممکن است زخم‌ها به قسمت‌های پایین‌تر همچون مری نیز گسترش یابند. مری لوله‌ای عضلانی است که از پشت دهان به معده می‌رود. اگر زخم‌ها به مری گسترش یابند، فرد با مشکل بلع و درد روبرو شده یا احساس می‌کند غذا در گلوی او گیر کرده است.

نوزادان و مادران شیرده

علاوه بر زخم‌های سفید دهان، ممکن است نوزادان در غذا خوردن نیز مشکل داشته یا بهانه‌گیر و بدخلق شوند. عفونت می‌تواند از طریق تغذیه از سینه مادر به او نیز منتقل شود. عفونت بین سینه مادر و دهان نوزاد رد و بدل می‌شود. علائم موجود در مادرانی که سینه آنها عفونی شده عبارتند از:

  • قرمزی، ترک، حساسیت یا خارش نوک سینه
  • براقی یا پوسته پوسته شدن پوست در قسمت تیره‌ی اطراف نوک سینه
  • درد در هنگام شیرخوردن نوزاد یا درد نوک سینه در بین دفعات شیردهی
  • درد تیر کشنده در داخل سینه

آمادگی برای ملاقات با پزشک


5

در اینجا مواردی آمده است که به بیمار در آمادگی برای ملاقات با پزشک کمک می‌کند. احتمالا پزشک سوالاتی از بیمار خواهد پرسید. بهتر است آمادگی لازم برای پاسخگویی به این سوالات را داشته و وقت بیشتری را به مواردی که می‌خواهید در مورد آنها صحبت کنید اختصاص دهید. برخی از سوالاتی که پزشک می‌پرسد عبارتند از:

  • از چه زمانی متوجه وجود علائم شدید؟
  • آیا اخیرا آنتی بیوتیک برای عفونتی مصرف کرده‌اید؟
  • آیا به آسم مبتلا هستید؟ اگر پاسخ مثبت است، آیا از استروئیدهای استنشاقی استفاده می‌کنید؟
  • آیا به بیماری بلند مدتی مبتلا هستید؟

آیا علائم جدیدی از بیماری دارید؟

تشخیص برفک دهان


6

تشخیص برفک به محل برفک و تعیین علت ایجاد آن بستگی دارد.

اگر برفک فقط در دهان باشد

پزشک یا دندان پزشک برای تشخیص برفک دهان موارد زیر را انجام می‌دهند:

  • برای مشاهده زخم‌ها، دهان را معاینه می‌کنند.
  • بخش کوچکی از زخم‌ها را برمی‌دارند تا آن را زیر میکروسکوپ بررسی کنند.
  • در صورت نیاز، یک معاینه جسمی انجام شده و آزمایش خون‌های لازم را تجویز می‌کنند تا مشکلاتی که باعث برفک دهان شده‌اند را شناسایی کند.

اگر برفک در مری باشد            

پزشک برای کمک به تشخیص برفک در مری روش‌های زیر را پیشنهاد می‌کند:

  • نمونه برداری: نمونه‌ای از بافت مورد نظر برداشته و در محیط مخصوص کشت می‌شود تا پزشک دریابد کدام باکتری یا قارچ باعث ایجاد علائم شده‌اند.
  • آزمایش اندوسکوپی: در این آزمایش، پزشک مری، معده و قسمت بالای روده کوچک را با استفاده از لوله کوچک و انعطاف پذیر که دوربینی به سر آن متصل است معاینه می‌کند.
  • معاینه جسمی: در صورت نیاز، پزشک یک معاینه جسمی انجام داده و آزمایش خون‌های لازم را تجویز می‌کنند تا مشکلاتی که باعث برفک مری شده‌اند را شناسایی کند.

درمان برفک دهان و گلو


7

هدف از درمان برفک دهان، جلوگیری سریع از گسترش قارچ ها است اما انتخاب بهترین روش درمان به سن بیمار، سلامت عمومی بیمار و علت عفونت بستگی دارد. رفع علل ایجاد کننده‌ی عفونت، از بروز مجدد آن جلوگیری می‌کند.

  • کودکان و بزرگسالان سالم: پزشک برای کودکان و بزرگسالان سالم داروی ضد قارچ تجویز می‌کند. داروی ضد قارچ در اشکال مختلف، از جمله قرص‌های مکیدنی، محلولی که در دهان چرخیده و سپس قورت داده می‌شود یا قرص وجود دارد. اگر این داروهای موضعی موثر نبود، داروهایی تجویز می‌شوند که در سراسر بدن عمل کرده و موثر واقع می‌شوند.
  • نوزادان و مادران شیرده: اگر نوزاد شما از شیر مادر تغذیه کرده و در دهان خود برفک دارد، ممکن است این برفک از بدن نوزاد به مادر و برعکس منتقل شود. پزشک یک داروی ضد قارچ خفیف برای نوزاد و یک کرم ضد قارچ برای سینه مادر تجویز می‌کند.
  • مادران دارای سیستم ایمنی ضعیف: در اکثر موارد پزشک داروی ضد قارچ تجویز می‌کند.

اگر علت ایجاد قارچ، مثلا استفاده از اسشتروئیدهای استنشاقی یا دندان مصنوعی‌هایی که به خوبی قارچ زدایی نشده‌اند رفع نشود، قارچ ممکن است حتی بعد از درمان نیز مجددا عود کند.

سبک زندگی و درمان‌های خانگی برفک دهان


8

در هنگام بروز برفک دهان، رعایت موارد زیر می‌تواند مفید باشد:

  • رعایت بهداشت دهان: به طور منظم مسواک زده و نخ دندان بکشید. تا زمانی که عفونت کاملا درمان شود، محل قراردادن مسواک خود را تغییر دهید. مسواک را مشترکا با دیگران استفاده نکنید.
  • عفونت زدایی دندان‌های مصنوعی: از دندان پزشک بخواهید بهترین روش عفونت زدایی دندان‌های مصنوعی را به شما آموزش دهد تا عفونت مجددا عود نکند.
  • از محلول آب نمک ولرم استفاده کنید: حدود یک دوم قاشق چای خوری (۵/۲ میلی لیتر) نمک را در یک فنجان (۲۳۷ میلی لیتر) آب گرم حل کنید. این محلول را در دهان چرخانده و سپس آن را بیرون بیریزید. محلول را قورت ندهید.
  • از پدهای شیردهی استفاده کنید. اگر نوزاد خود را با شیر مادر تغذیه می‌کنید و به عفونت قارچی نیز مبتلا شده‌اید، از این پدها استفاده کنید تا قارچ‌ها به دیگر قسمت‌های لباس‌هایتان منتقل نشوند. از پدهایی استفاده کنید که رویه پلاستیکی نداشته باشند زیرا پلاستیک خود باعث رشد کاندیدا می‌شود. هر روز یک لباس زیر تمیز بپوشید. از پزشک بخواهید بهترین روش برای تمیز کردن نوک سینه، نوک شیشه شیر نوزاد، پستانک و دیگر قطعات جداشدنی شیردوش (در صورت استفاده از شیر دوش) را به شما آموزش دهد.

پیشگیری از ایجاد برفک دهان


رعایت موارد زیر به کاهش خطر ایجاد عفونت کاندیدا کمک می‌کند. این موارد عبارتند از:

  • شستشوی دهان. اگر مجبور هستید کورتیکو استروئیدهای استنشاقی استفاده کنید، دهان خود را با آب شسته یا پس از مصرف این داروها مسواک بزنید.
  • حداقل دو مرتبه در روز، یا هر تعداد که دندانپزشکتان می‌گوید، دندان‌های خود را مسواک زده و نخ دندان بکشید.
  • دندان‌های مصنوعی خود را بررسی کنید. شب‌ها دندان‌های مصنوعی را از دهان خارج کنید. مطمئن شوید دندان مصنوعی کاملا اندازه دهان شماست و باعث تحریک دهان نمی‌شود. هر روز دندان‌های مصنوعی را تمیز کنید. بهترین روش تمیز کردن دندان مصنوعی را از پزشک بپرسید.
  • به طور منظم به پزشک مراجعه کنید، مخصوصا اگر به دیابت مبتلا بوده یا از دندان مصنوعی استفاده می‌کنید. از دندانپزشک خود بپرسید که هر چند وقت یک بار باید برای معاینه مراجعه کنید.
  • مراقب چیزهایی که می‌خورید باشید. سعی کنید مصرف غذاهای دارای قند را محدود کنید. مواد غذایی قندی باعث افزایش رشد کاندیدا می‌شوند.
  • اگر به دیابت مبتلا هستید، قند خون را به خوبی کنترل کنید. کنترل قند خون باعث کاهش مقدار قند موجود در بزاق دهان و در نتیجه کاهش رشد کاندیدا می‌شود.
  • عفونت قارچی واژن را هرچه سریع‌تر درمان کنید.
  • خشکی دهان را درمان کنید. با پزشک در مورد روش‌های درمان یا جلوگیری از ایجاد خشکی دهان مشورت کنید.

خطرات و عوارض برفک دهان


برفک دهان به ندرت مشکلی جدی برای سلامت کودکان و بزرگسالان به حساب می‌آید. برفک دهان در افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، مانند مبتلایان به سرطان یا ایدز/ اچ آی وی، خطر جدی‌تری محسوب می‌شود. عدم درمان برفک دهان باعث ایجاد عفونت‌ کاندیدای سیستمیک و جدی‌تری می‌شود. اگر سیستم ایمنی بدن ضعیف باشد، برفک به ریه‌ها یا دیگر قسمت‌های بدن گسترش خواهد یافت.

سوالات رایج


معمولا چه افرادی به عفونت کاندیدا مبتلا می‌شوند؟

کاندیدا در افرادی که سیستم ایمنی ضعیف دارند یا افرادی که تغییراتی در دهانشان ایجاد و منجر به رشد کاندیدا شده بیشتر دیده می‌شود. برخی از این افراد عبارتند از:

  • افراد سنین پایین که سیستم ایمنی بدنشان هنوز در حال رشد است
  • خانم‌های باردار به علت تغییرات هورمونی طبیعی
  • افراد مسن به علت سرکوب سیستم ایمنی
  • مبتلایان به دیابت (به علت تغییر بافت‌های دهان)
  • افراد دارای عفونت که سیستم ایمنی بدنشان سرکوب می‌شود (مانند مبتلایان به ایدز/ اچ آی وی)
  • افرادی که تحت درمان‌های تضعیف کننده‌ی سیستم ایمنی قرار می‌گیرند (مانند بیمارانی که عمل پیوند انجام می‌دهند، بیماران مبتلا به سرطان، و برخی از بیماران مبتلا به آسم که استروئیدهای دوز بالا مصرف می‌کنند)

آیا پروبیوتیک‌های خوراکی می‌توانند کاندیدا را درمان کنند؟

پروبیوتیک‌ها ماده‌ای تولید می‌کنند که مانع رشد گونه‌های مضر می‌شود. لاکتوباسیلوس، اسید لاکتیک تولید کرده و رشد کاندیدا را متوقف می‌کند. اسید ارگانیک، سیستم‌های انرژی کاندیدا را از بین می‌برد. این یک دفاع طبیعی در برابر رشد بیش از حد کاندیدا است. بنابراین برفک دهان نشان دهنده‌ی کاهش پروبیوتیک‌های دهانی است.

برای اشتراک گذاری در تلگرام کلیک کنید
0 Comments

Leave a reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*


شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

کلیه حقوق مادی و معنوی برای وب سایت دنتبوک محفوظ می باشد

Powered by Mehdi Naddaf

Log in with your credentials

Forgot your details?